Blodgett BSB-45 Manual do Utilizador descarregar pdf (Página 442)

157

HOOFDSTUK VIER-4

HET LIEFDESPAAR MET BLOEMEN: EEN LENTEBEELD

De landschapsafbeelding combineert de onstuimige groei en bloei van de plantenwereld met de

levenslust en liefdesdrift van de dierenwereld. Na de effecten van de lente op de flora en fauna wordt

in de miniatuur van het liefdespaar de respons van de mens op het lenteseizoen getoond. De opbouw

volgt die van de liefdesliederen: een jubelzang over de verlokkende schoonheid van de natuur in de

lente gaat over in een beschrijving van de schoonheid van de geliefde en het hevige verlangen van de

verliefde dichter. De jonge minnaar poogt het hart van zijn beminde te winnen met een wervend

liefdesgedicht en een bijpassend geschenk. Evenals in het slotgedicht biedt de aanbidder zijn schone

‘Bloem’ bloemen aan als teken van zijn liefde, maar ook als verwijzing naar het lenteseizoen. Dit

geschenk plaatst de voorstelling in de bloeitijd van het jaar, het seizoen van de schoonheid en de

liefde, innig verbonden met de jeugd als bloeitijd van het leven. De bloemengave bestempelt het

Buraanse liefdespaar tot een lentepaar.

In het artikel waarin Otto Schumann de miniaturen uit de Carmina Burana aan het publiek

presenteerde (1929/30) omschreef hij de miniatuur-met-gedicht op fol. 72

als: ‘Liefdesverklaring

‘door de bloem’’. Voor de begeleidende kleurafbeelding, op ware grootte maar zonder de tekst, is de

voorstelling met het staande paar rechtop gedraaid. De kritische editie (1930) laat hetzelfde beeld zien,

nu met als bijschrift ‘Liefdesverklaring’.

483

In latere publicaties wordt de afbeelding meestal betiteld

als ‘Liefdespaar’. Na het verschijnen van de Facsimile-uitgave (1967) wordt bij reproducties vaker de

gehele pagina getoond, met de miniatuur in ‘liggende positie’ tussen de tekstregels van de

bijbehorende verzen.

484

Een eigentijds liefdesmotief

De miniatuur met het jonge paar verbeeldt de nieuwe liefde die in de lentetijd opbloeit, maar kondigt

tevens een ‘nieuwe tijd’ in de kunst aan. Zowel in thematiek als in stijl staat de afbeelding aan het

begin van een nieuwe ‘hoofse’ beeldtraditie, die geheel aan de kunst van de liefde is gewijd. Vooral in

de 14

eeuw domineert het minnethema de profane kunst, bestemd voor adellijke dames én heren. Het

Buraanse liefdespaar vormt een vroege voorbode van de elegante paren in gotische stijl, die elkaar het

hof maken in een entourage van tuinen en bloemen.

De illustrator heeft niet gekozen voor de traditionele formule van een liefdespaar in innige omhelzing

of omarming, maar voor het nieuwe en meer afstandelijke type van een ‘galant liefdespaar’ in hoofse

conversatie.

485

Deze keuze lijkt samen te hangen met de inhoud van het te illustreren gedicht: een

483

Schumann 1929/30, 418, 416, afb. 3: ‘Liebeserklärung ‘durch die Blume’’, met vertaling van titelvers; CB I.1

1930, pl. 4a (in combinatie met ‘Trinkszene’): ‘Liebeserklärung’. (In der Handschrift ist das Bild quer gestellt)’.

Zie ook de zeer vroege reproductie in Woltmann/Woermann, Bernath 1916, 178, afb. 246. Vgl. de diverse

uitgaven van de Laistner-vertaling: afb. en titel als bij Schumann; zie bv. het lente-tweeluik in ed. Düchting

1993, pl. II-III (kleur): een sterk verkleind landschap naast een (rechtopstaand) liefdespaar op ware miniatuur-

grootte. Vgl. Walworth 2000, 76 f., 80: ‘the pair of lovers’, pl. 10: ‘A man offers flowers to a lady’: miniatuur

(rechtop) met twee regels tekst aan weerszijden.

484

Boeckler 1949 (tent.cat. Bern), nr 235: ‘Liebespaar (er reicht ihr Blumen)’, getoond op expositie (geen afb.).

Publicaties van BSB München: Cimelia Monacensia 1970 (red. F. Dressler), nr 37: noemt als ‘überragende

Leistungen’ het liefdespaar en het landschap (afb. landschap); Thesaurus librorum, tent.cat. 1983, nr 38 (K.

Schneider), kleurafb. van fol. 72

: ‘Liebespaar’; Glauche 1994 (Kat.lat.) 300: ‘(querständig) Liebespaar’; Klemm

1998 (Kat.13e) nr 105: ‘Liebespaar, in querliegender Miniatur’ (geen afb.); Klemm/Wagner 2003 (tent.cat.) nr

10, kleurafb. p. 98: fol. 72

(uitsnede): miniatuur en deel van tekst. CB Vollmann 1987: kleurafb. van hele

pagina (bij alle miniaturen), lente-tweeluik afb. 2-3: ‘fol. 64

, Bäume und Tiere’ en ‘fol. 72

mit Liebespaar’;

ibid. 1293 (Diemer): ‘Sonderbar genug, am ehesten aus Platzgründen, ist das Bild gegenüber dem Text um 90

Grad gedreht’; vgl. Diemer 1987-2, 62, 48: afb. 3.

485

Paren in omarming, bv. een staand bruidspaar: het ‘huwelijk van Jozef’ in de Millstatt-Genesis (c.1200/10),

Klagenfurt KLA 6/19, fol. 60

; Kracher 1967; een zittend echtpaar (met kinderen): het begin van de

‘standenreeks’ in het modelboek van Rein (c.1208-13), Wenen ÖNB 507, fol. 1

; Unterkircher 1979. Vgl. de

David-cyclus uit Bamberg (c.1180): Davids huwelijk met Michol in 3 scènes; Psalmencommentaar van Petrus

Lombardus, Bamberg SB Bibl.59, fol. 2

; Braunschweig 1995, nr D 69.

1 2 ... 437 438 439 440 441 442 443 444 445 446 447 ... 656 657

Comentários a estes Manuais

Sem comentários

Blodgett BSB-45 Manual do Utilizador Página 442

Comentários a estes Manuais